Kiedy męskie zdrowie wymaga uwagi – objawy, których nie wolno ignorować

Listopad to miesiąc, w którym na całym świecie prowadzona jest kampania #MOVEMBER, zachęcająca mężczyzn do zadbania o swoje zdrowie. Celem jest podniesienia świadomości na temat chorób, które ich dotyczą. Choć symbolem tej kampanii są wąsy, jej prawdziwe przesłanie wykracza daleko poza wygląd zewnętrzny. Problemy z prostatą, zaburzenia erekcji, niepokojące zmiany w jądrze czy nagłe zmiany masy ciała to sygnały, które powinny skłonić każdego mężczyznę do wizyty u specjalisty. Dowiedz się, na jakie objawy zwracać uwagę i kiedy niezwłocznie szukać pomocy medycznej.

Zaburzenia erekcji i spadek libido

Sporadyczne problemy z osiągnięciem i utrzymaniem wzwodu, który wystarczy do odbycia satysfakcjonującego stosunku, zdarzają się każdemu mężczyźnie. Szczególnie kiedy jest przemęczony, zestresowany, ma problemy na głowie.  Samodzielnie możesz spróbować zmienić styl życia. Spróbuj się wysypiać, zacznij zdrowiej jeść i więcej się ruszać, ogranicz używki. Jeśli jednak zaburzenia nie mijają, a wręcz zaczynają się regularnie powtarzać, zwykle jest to sygnałem, że coś niedobrego dzieje się w organizmie.

Zaburzenia erekcji mogą być spowodowane chorobami krążenia, nadciśnieniem, cukrzycą czy zaburzeniami hormonalnymi — szczególnie niskim poziomem testosteronu. Warto przynajmniej raz w roku zgłosić się na badania krwi, aby trzymać rękę na pulsie. Jeśli problemom ze wzwodem towarzyszy obniżone libido, czyli spadek zainteresowania seksem, obniżenie lub brak odczuwania popędu płciowego, przyczyną może być przewlekły stres, stany lękowe (np. przed niechcianą ciążą) czy nawet depresja. 

Nie ukrywaj tego i nie próbuj przeczekać. Umów się jak najszybciej do androloga.

Dolegliwości ze strony jąder

Nagły ból lub dyskomfort ze strony jąder, a także powiększenie moszny spowodowane nagromadzeniem płynu, powinny skłonić do jak najszybszej wizyty u lekarza. Przyczyn tych dolegliwości może być kilka:

• zapalenie jądra (orchitis) wywołane infekcją bakteryjną lub wirusową, na przykład wirusem świnki, objawia się bólem, obrzękiem, a czasem gorączką,
• zapalenie najądrza zwykle jest wynikiem choroby przenoszonej drogą płciową (chlamydia czy rzeżączka) lub zakażenia dróg moczowych i objawia się bólem, obrzękiem i zaczerwienieniem,
• skręt jądra – poważny stan, w którym dochodzi do obrócenia się jądra, co skutkuje zablokowaniem dopływu krwi. Wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Objawia się nagłym, silnym bólem, obrzękiem i często nudnościami.
• żylaki powrózka nasiennego – rozszerzone naczynia żylne w mosznie, które mogą powodować uczucie ciężkości, dyskomfort lub ból. Często występują po jednej stronie i mogą wpływać na płodność.
• przepuklina pachwinowa – stan, w którym fragment jelita przesuwa się do kanału pachwinowego i może uciskać jądra, powodując ból lub uczucie dyskomfortu,
• wodniak jądra (hydrocele) – nagromadzenie płynu wokół jądra, które może prowadzić do obrzęku i uczucia dyskomfortu, choć zwykle nie powoduje bólu.
• rak jądra – nowotwór, który zazwyczaj nie jest bolesny w początkowym stadium, ale może powodować uczucie ciężkości, obrzęk lub wyczuwalny guzek w jądrze. Wczesne wykrycie zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
• torbiele najądrza (spermatoceles) – łagodne torbiele wypełnione płynem, które mogą wywoływać uczucie dyskomfortu lub bólu.

Ból jądra często jest związany z urazem fizycznym i zazwyczaj wystarczy go przeczekać. Poważne urazy mogą jednak prowadzić do uszkodzenia tkanek jądra, więc jeśli bolesność nie mija, wymaga to konsultacji medycznej.

Pamiętajmy, że najpoważniejsze choroby nie dają początkowo wyraźnych objawów. Dlatego wszelkie guzki, zgrubienia, zmiany w rozmiarze, kształcie, czy konsystencji jąder, nawet jeśli nie bolą to sygnał do wizyty u lekarza. Z tego powodu tak ważne jest samobadanie jąder. 

Samobadanie jąder

Jak samemu badać jądra? To całkiem proste zadanie:

• Po kąpieli, kiedy skóra moszny jest rozluźniona, stań przed lustrem i sprawdź, czy nie są widoczne obrzęki, czy asymetria. Niewielka różnica w rozmiarze czy wysokości umieszczenia jąder jest normalna — chodzi o nietypowe zmiany w wyglądzie.
• Następnie delikatnie uchwyć jądro i przesuwaj palcami po jego powierzchni, sprawdzając, czy nie wyczujesz zgrubień albo bolesnych miejsc. Zdrowe jądro jest owalne, gładkie, a z tyłu można wyczuć miękki przewód. 
• Powtórz to samo z drugim jądrem

Jeśli będziesz to badanie wykonywać regularnie — wystarczy raz w miesiącu — szybko zauważysz ewentualne zmiany. Wtedy nie czekaj — im szybciej wyjaśnisz przyczynę, tym większa szansa, że nie rozwinie się z tego coś poważnego.

Zaburzenia w oddawaniu moczu 

Problemy z sikaniem mogą mieć różne przyczyny i różny poziom nasilenia objawów. Co ważne — u mężczyzn, ze względu na budowę, stosunkowo rzadko przyczyną są zwykłe infekcje dróg moczowych. Częściej przyczyną dolegliwości ze strony układu moczowego są:

• łagodny przerost prostaty — zwłaszcza u starszych mężczyzn. Gruczoł uciska wówczas na cewkę moczową, utrudniając sikanie, 
• zapalenie gruczołu krokowego — ostre lub przewlekłe — do problemu z sikaniem dołącza ból i pieczenie podczas oddawania moczu, ból w dolnej części pleców, czasem gorączka,
• kamienie nerkowe lub kamienie w pęcherzu — podczas ataku kamicy pojawia się nagły bardzo silny ból w okolicy nerek lub w dole brzucha, sikanie jest utrudnione, a w moczu pojawia się krew,
• nowotwory układu moczowo-płciowego (rak prostaty, rak pęcherza) – mogą przebiegać bezobjawowo, ale kiedy pojawia się krew w moczu i ból w miednicy, trzeba to skonsultować.

Niestety główne objawy tych chorób są podobne i czasem łatwo je zbagatelizować:

• częsta potrzeba oddawania moczu,
• problem z rozpoczęciem sikania,
• słaby lub przerywany strumień moczu,
• uczucie pełnego pęcherza po oddaniu moczu,
• mętny mocz lub obecność krwi,
• ból w dolnej części brzucha.

Gdy obserwujesz u siebie takie objawy warto wybrać się do specjalisty urologa lub androloga.

Infekcje intymne

Nietypowe wydzieliny z penisa, zaczerwienienie lub wysypka na żołędzi, napletku lub w okolicach genitaliów, świąd, pieczenie oraz ból podczas sikania i stosunku to typowe objawy infekcji intymnych u mężczyzn. Infekcje te najczęściej wywołują drożdżaki (charakterystycznym objawem jest biały serowaty nalot pod napletkiem i nieprzyjemny zapach), wirusy, których obecność objawia się zwykle zmianami skórnymi, a wiele zakażeń mogą przebiegać bezobjawowo, jak np. chlamydia. Rzadko za to pozostają obojętne dla zdrowia i płodności i mogą powodować powikłania. Przenoszą się również na partnerkę.

Problemy z płodnością

Jeśli od dłuższego czasu podejmujecie regularne współżycie bez zabezpieczenia, zakończone wytryskiem, a mimo to partnerka nie zachodzi w ciążę, warto zbadać nasienie. Od tego zwykle się zaczyna diagnostykę niepłodności. Badanie nasienia jest bezbolesne, szybkie i tanie, a daje pierwszą ważną odpowiedź na pytanie, gdzie leży przyczyna niepowodzeń. Zdrowy plemnik jest w końcu niezbędny do zapłodnienia komórki jajowej. Dobra wiadomość jest taka że jakość nasienia można poprawić. 

Nadmierne tycie lub chudnięcie

Utrzymywanie prawidłowej masy ciała ma znaczenie dla zdrowia ogólnego, ale też sprawności seksualnej i libido, samopoczucia oraz płodności. Zasada tu jest prosta — jeśli zjadamy więcej kalorii niż spalamy — tyjemy. Nadwaga i otyłość mogą znacząco obniżać płodność.

Czasem jednak nadmiarowe kilogramy pojawiają się nagle i bez wyraźnego uzasadnienia albo waga gwałtownie spada, mimo że się nie odchudzamy. Takie sytuacje wymagają konsultacji z lekarzem.

Niedoczynność tarczycy i spadek poziomu testosteronu spowalniają metabolizm i oprócz tycia objawiają się ospałością, spadkiem nastroju i przewlekłym zmęczeniem. 

Zaburzenia zdrowia psychicznego często wpływają na apetyt i w konsekwencji powodują przybieranie na wadze, jeśli stres zajadamy lub chudnięciem, jeśli nie mamy ochoty na jedzenie.

Na masę ciała wpływa również nieleczona cukrzyca. Przy cukrzycy typu 1 apetyt zwykle jest zwiększony, a mimo to waga spada, natomiast nieustabilizowana cukrzyca typu 2, gdy poziom glukozy mocno się waha, może objawiać się chudnięciem

Niespodziewane chudnięcie najczęściej kojarzymy z nowotworami i faktycznie — ten objaw zwykle pojawia się przy zaawansowanych stadiach choroby. Niektóre nowotwory jednak powodują gromadzenie się płynów w jamie brzusznej, co zwiększa wagę i rozmiar.

Przy nowotworach czas ma znaczenie, więc jeśli cokolwiek niepokojącego się dzieje — nie ma co czekać. Tu przy okazji przypominamy, że przed podjęciem leczenia onkologicznego można zabezpieczyć swoją płodność.

Dlatego nie tylko w listopadzie, ale przez cały rok zachęcamy do zwracania uwagi na swoje samopoczucie, wykonywania badań profilaktycznych i po prostu dbania o siebie.

Zachęcamy do przeczytania artykułów zamieszczonych w zakładce MĘSKIE SPRAWY