Różowy Październik to nie tylko wstążka. Jak prawidłowo badać piersi i dbać o profilaktykę na co dzień

Październik od lat mieni się odcieniem różu. Przypomnienia o profilaktyce nowotworowej docierają do nas z każdej strony – w mediach, sklepach i na portalach społecznościowych. To wspaniałe, że tak głośno mówimy o zdrowiu kobiet. Jednak za symboliczną różową wstążką kryje się coś znacznie ważniejszego: konkretne nawyki, które mogą uratować życie. Badanie piersi nie wymaga specjalistycznego sprzętu ani skomplikowanej wiedzy – Twoje dłonie i kilkanaście minut w miesiącu w zupełności wystarczą.

W Klinice Artemida doskonale wiemy, jak łatwo odkładać profilaktykę na „później”. Codzienne obowiązki, praca, opieka nad rodziną – w tym wszystkim własne zdrowie bywa spychane na dalszy plan. Chcemy to zmienić i przypomnieć Ci, że dbając o siebie, dbasz także o swoich bliskich.

Dlaczego regularność ma aż tak wielkie znaczenie?

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Najważniejsza wiadomość jest jednak taka: wykryty we wczesnym stadium jest w pełni wyleczalny.

Kluczem do powodzenia leczenia jest szybka reakcja, a tę zapewnia jedynie regularna obserwacja własnego ciała. Nikt nie zna Twoich piersi tak dobrze, jak Ty sama. Regularne samobadanie pozwala wyłapać nawet drobne różnice w strukturze czy wyglądzie skóry – zmiany, które dla lekarza podczas rutynowej kontroli mogą być trudniejsze do zauważenia, jeśli nie wie, jak Twoje piersi wyglądały miesiąc czy dwa wcześniej.

Kiedy najlepiej badać piersi? Jeśli miesiączkujesz, najlepszym momentem na samobadanie jest od 2. do 5. dnia po zakończeniu krwawienia (zazwyczaj między 6. a 10. dniem cyklu). Piersi są wtedy miękkie i mniej tkliwe. Jeśli jesteś po menopauzie lub stosujesz antykoncepcję hormonalną, wybierz jeden stały dzień w miesiącu – np. pierwszy poniedziałek miesiąca.

Samobadanie piersi krok po kroku

Poniższy schemat idealnie nadaje się do zilustrowania na dedykowanej grafice lub w karuzeli w mediach społecznościowych.

Krok 1: Spojrzenie w lustro (pozycja stojąca)

Stań swobodnie przed lustrem z opuszczonymi rękami. Przyjrzyj się swoim piersiom.

• Na co zwrócić uwagę? Zmiany w wielkości lub kształcie jednej z piersi, zmiana koloru skóry, zaczerwienienia, łuszczenie się naskórka, wciągnięcie brodawki lub zmiana jej kierunku.

Krok 2: Uniesienie rąk

Unieś ręce wysoko do góry i ponownie uważnie obejrzyj piersi z przodu oraz z profilu. Następnie oprzyj dłonie mocno na biodrach i wypnij klatkę piersiową do przodu.

• Na co zwrócić uwagę? Czy skóra nie marszczy się, nie tworzą się „dołeczki” przypominające skórkę pomarańczy, a brodawki nie ulegają zassaniu do wewnątrz.

Krok 3: Badanie dotykowe (palpacyjne) na stojąco

Użyj opuszek trzech środkowych palców (nie samych paznokci!). Prawą dłonią badaj lewą pierś, a lewą – prawą.

• Technika: Wykonuj powolne, drobne, koliste ruchy, lekko dociskając tkankę do żeber. Przesuwaj dłoń metodą spiralną (od zewnętrznej krawędzi piersi ku brodawce) lub promieniście (od brodawki na zewnątrz).

• Pamiętaj o dole pachowym! Zawsze zbadaj także okolicę pachy oraz obojczyka – to tam znajdują się węzły chłonne, które mogą ulec powiększeniu.

Krok 4: Sprawdzenie brodawek

Lekko ściśnij brodawkę sutkową u jej nasady i zaobserwuj, czy nie wydostaje się z niej żaden płyn (przezroczysty, mleczny lub podbarwiony krwią).

Krok 5: Badanie w pozycji leżącej

Połóż się na plecach. Pod prawy bark podłóż małą poduszkę lub zwinięty ręcznik, a prawą rękę załóż pod głowę. Lewą dłonią dokładnie zbadaj prawą pierś, stosując te same ruchy koliste. Następnie zmień strony. Pozycja leżąca sprawia, że tkanka piersiowa rozkłada się równomiernie, co ułatwia wykrycie nawet małych zgrubień.

Jakie objawy powinny Cię zaniepokoić?

Pamiętaj, że większość zmian wykrywanych w piersiach to łagodne torbiele, włókniaki lub zmiany gruczolakowate, które nie są nowotworem! Nie wpadaj w panikę, jeśli coś wyczujesz, ale każdą wątpliwość skonsultuj z lekarzem.

Zgłoś się na wizytę ginekologiczną lub USG, jeśli zauważysz:

• Wyczuwalny guzek, stwardnienie lub wyczuwalną „paskową” strukturę pod skórą,

• Asymetrię piersi, która pojawiła się nagle,

• Zmianę wyglądu skóry (zmiana koloru, obrzęk, efekt „skórki pomarańczowej”),

• Wciągnięcie brodawki sutkowej lub zmiana jej kształtu,

• Wyciek z brodawki (szczególnie krwisty lub surowiczy),

• Ból piersi niezwiązany z cyklem miesiączkowym lub powiększenie węzłów chłonnych pod pachą.

Profilaktyka to zespół – o czym jeszcze warto pamiętać?

Samobadanie to absolutna podstawa, ale powinno iść w parze z profesjonalnymi badaniami obrazowymi i cytologicznymi:

1. USG piersi: Badanie bezbolesne i całkowicie bezpieczne (również dla kobiet w ciąży). Zalecane u kobiet między 20. a 40. rokiem życia przynajmniej raz w roku lub raz na dwa lata.

2. Mammografia: Podstawowa metoda diagnostyczna u kobiet po 40.–50. roku życia, pozwalająca wykryć bardzo drobne mikrozwapnienia.

3. Cytologia: Profilaktyka dolnego odcinka dróg rodnych jest równie ważna! Regularne badanie cytologiczne pozwala skutecznie chronić się przed rakiem szyjki macicy.

Zrób pierwszy krok w Artemidzie

Różowy Październik to najlepsza okazja, by przestać odkładać zdrowie na drugie miejsce. W Klinice Artemida dbamy o kobiety na każdym etapie ich życia – od profilaktyki, przez diagnostykę, aż po specjalistyczne leczenie.

W tym miesiącu zachęcamy do podjęcia konkretnych działań. Zapraszamy do naszej placówki w Olsztynie na BEZPŁATNĄ cytologię szkiełkową. Zadbaj o siebie kompleksowo – zapisz się na wizytę, wykonaj badania profilaktyczne i zyskaj cenne poczucie spokoju.

Twoje zdrowie jest w Twoich rękach – dosłownie i w przenośni. Zbadaj się już dziś!