Dziś o grypie słów kilka. To choroba, która co roku dotyka bardzo wielu osób. Ze względu na jej powszechne występowanie, często bagatelizowana, jest jednak bardzo niebezpieczna dla kobiet w ciąży. Podobnie do obecnej epidemii, wywołuje ją wirus, co prawda z innej rodziny, jednak bardzo podobny jeśli chodzi o objawy.

Oto najczęstsze z nich: 

  • gorączka (często wysoka)
  • suchy kaszel
  • kłopoty z oddychaniem
  • zmęczenie
  • bóle mięśni
  • katar
  • bóle głowy
  • osłabienie
  • czasami objawy żołądkowo-jelitowe

Groźne powikłania

Największym zagrożeniem w przypadku grypy są (podobnie jak w SARS Covid-19) powikłania prowadzące do upośledzenia funkcji płuc i serca oraz powodujące obniżone utlenowanie tkanek. W konsekwencji może to prowadzić do niewydolności oddechowo-krążeniowej oraz może skutkować koniecznością intensywnej opieki medycznej, a nawet śmiercią. 

Pacjentki ciężarne są niestety o wiele bardziej podatne na rozwój tego typu powikłań, niż inne osoby.

W kilku ubiegłych epidemiach kobiety w ciąży stanowiły znaczącą część pacjentów wymagających intensywnej opieki medycznej. 

Wpływ grypy na płód

Niestety, w części przypadków wirus grypy przenika przez łożysko, co może prowadzić do zwiększania częstości występowania wad płodu. 

Na nieprawidłowości w rozwoju płodu ponadto może wpływać wysoka temperatura towarzysząca zakażeniu wirusem grypy. Co ważne, ryzyko to można zmniejszyć stosując leki obniżające temperaturę, takie jak np. paracetamol. 

Infekcja wirusem grypy w pierwszym trymestrze ciąży zwiększa ryzyko wad płodu, takich jak rozszczep kręgosłupa, wodogłowie, czy rozszczep podniebienia. Zachorowanie w późniejszym okresie jest również związane z ryzykiem takim jak: 

  • poród przedwczesny
  • urodzenie dziecka o niskiej masie
  • obumarcie płodu
  • zgonu dziecka po porodzie

Obowiązkowe szczepienie

W przypadku grypy jest jedna bardzo dobra informacja - mamy możliwość zapobiegania tym powikłaniom poprzez szczepienie wszystkich kobiet ciężarnych, jak i tych, które planują zajście w ciążę. Dotyczy to w szczególności ciąż w okresie epidemii grypy, ale ponieważ grypa występuje sezonowo dwa razy w roku warto rozważać przeciwdziałanie dokładnie u wszystkich ciężarnych. 

Co ważne, szczepienie jest całkowicie bezpieczne dla kobiety i dziecka. Wynika to z faktu, że w szczepionce nie ma żywych wirusów, a jedynie ich cząstki powodujące pojawienie się odporności. Dodatkową dobrą informacją jest też fakt, że dzięki temu również noworodek nabywa na wiele miesięcy odporności przeciwko grypie.

Niestety infekcja wirusem grypy stanowi poważne zagrożenia dla nowonarodzonego dziecka. 

Wiele instytucji zaleca aby wszystkie osoby kontaktujące się, a w szczególności opiekujące się dziećmi do 6-ego miesiąca życia, były obowiązkowo zaszczepione przeciwko grypie. 

Co w przypadku infekcji? 

Jeśli jednak już dojdzie do infekcji (niestety popularność szczepień jest ciągle niska, a ich skuteczność również nie jest 100%) ważne jest szybkie rozpoznanie. Grypę rozpoznaje się po charakterystycznych objawach takich jak: wysoka gorączka bóle mięśniowo-stawowe kaszel, osłabienie, objawy żołądkowe jelitowe. W takich sytuacjach zaleca się wdrożenie podawania leków hamujących namnażanie się wirusa. U chorych poza wyjątkami nie stosuje się antybiotyków. Ważna jest opieka nad ciężarną kobietą chorą na grypę. Ma to znaczenie, ponieważ w sytuacji pogorszenia stanu i pojawienia się komplikacji w postaci upośledzenia funkcji układu oddechowego, lub układu krążenia, pacjentka musi uzyskać profesjonalną pomoc. 

Niezbędna profilaktyka

Co ważne, można nawet rozważać profilaktyczne podawanie leków  ciężarnej kobiecie, która miała kontakt z osobą chora na grypę. 

Równie istotne w profilaktyce jest unikanie chorych (kaszlących, gorączkujących lub z innymi objawami infekcji ) oraz stosowanie zasad higieny- w szczególności mycie i dezynfekcja rąk (chroni przed wieloma wirusowymi bakteryjnymi oraz pierwotniakowym chorobami). 

Opieka nad chorą na grypę powinna odbywać się w miejscu zamieszkania w częściowej izolacji chorej tak, aby zmniejszać ryzyko przeniesienia choroby na innych. 

Niebezpieczne wirusy

Dopiero pandemia koronawirusa COVID-19 sprawiła, że dociera do nas jak groźne są powikłania tego typu infekcji. Są one bardzo podobne w obydwu infekcjach, z tym że w przypadku koronawirusa występują częściej i są obarczone wyższym ryzykiem hospitalizacji, jak i śmierci w następstwie powikłań. Koronawirus jest chorobą nową i niestety na ten moment brak jest możliwości zapobiegania chorobie poprzez szczepienia. Więc jeśli chcemy uniknąć grypy, to róbmy to szczepiąc się. W obydwu chorobach izolacja chorych mycie rąk, zasłanianie twarzy w czasie kaszlu i kichania to podstawy zapobiegania zakażeniom u innych.

Dr n. med. Jan Domitrz 

Specjalista położnictwa i ginekologii. Endokrynolog